Promil nedir?

Promil binde bir demektir. 1.00 promil vücutta kaç gram alkole karşılık gelir, aynı değer ülkelere göre nasıl yazılır ve promil neden bir miktar değil orandır?

13 Ağustos 2026 · 2 dakikalık okuma

Binde bir ne demek?

Promil, “binde bir” demektir. Yüzde işareti (%) bir bütünü yüze bölerken, promil işareti (‰) bine böler. Kan alkol bağlamında bu şu anlama gelir: 1 promil, bir litre kanda bir gram alkol bulunması durumudur.

Sayı küçük görünüyor ama ifade ettiği miktar hiç de küçük değil. Alkol yağ dokusunda değil, vücut suyunda dağılır. Ortalama bir yetişkin erkekte bu dağılım hacmi vücut ağırlığının yaklaşık %70’i, kadında yaklaşık %60’ıdır — 70 kilogramlık bir erkek için yaklaşık 49 litre. Yani 1.00 promillik bir değer, o kişinin vücudunda toplam 40–50 gram saf alkol dolaştığı anlamına gelir. Hacim olarak 50–60 mililitre; bir espresso fincanını dolduracak kadar saf etanol, kanın tamamına yayılmış hâlde.

Laboratuvar tezgâhındaki cam behere pipetten tek bir damla düşüyor ve damla suyun içinde bulut gibi dağılıyor. — Şekil 1 — Promil bir konsantrasyon ölçüsüdür: damlanın kendisini değil, dağıldığı sıvının içinde ne kadar yoğunlaştığını anlatır.

Aynı değer, farklı ülkede farklı yazılıyor

Kan alkol değerini raporlamak için dünyada birden fazla birim kullanılıyor ve bu, uluslararası kaynak okurken en sık yapılan hatanın kaynağı. Aynı fiziksel gerçek şu şekillerde yazılabilir:

Aynı kan alkol değerinin ülkelere göre farklı birimlerle yazılışı.
Birim	Yazılışı	Kullanan
‰ (promil)	0.80	Türkiye ve Avrupa’nın büyük kısmı
g/dL (g%)	0.080	ABD, Avustralya, Kanada
mg/100 mL	80	İngiltere, İrlanda
mmol/L	17.4	Bazı klinik laboratuvarlar

Laboratuvar tezgâhındaki bir ekranda aynı kan alkol değeri dört ayrı birimde yan yana gösteriliyor: 0.80 promil, 0.080 g/dL, 80 mg/100 mL ve 17.4 mmol/L. — Şekil 2 — Dört farklı yazılış, tek bir fiziksel gerçek. Dönüşümü atlamak, aynı değeri on kat düşük okumakla sonuçlanabiliyor.

Dönüşümü atlamak on kat hataya yol açıyor

Dönüşümler basit: promili 10’a bölünce g/dL, 100 ile çarpınca mg/100 mL, 0.04607’ye bölünce mmol/L elde edilir. Ama pratikte insanlar bölmeyi unutuyor. Bir ABD kaynağında “0.08” okuyan biri bunu 0.08 promil sanırsa, gerçekte 0.80 promile karşılık gelen bir değeri on kat düşük algılamış olur. Bu, klinik pratikte ve haber çevirilerinde düzenli olarak yaşanan bir hata.

Promil bir miktar değil, bir orandır

Bu, en çok gözden kaçan nokta. Promil “ne kadar içtin” sorusunun değil, “kanının ne kadarı alkol” sorusunun cevabıdır. İkisi aynı şey değil.

Alkol vücuda girdikten sonra yağ dokusuna neredeyse hiç geçmez; suyun olduğu yere gider. Dolayısıyla aynı miktarda alkol, daha fazla vücut suyu olan bir insanda daha geniş bir hacme yayılır ve daha düşük bir konsantrasyon üretir. Bu yüzden aynı kadeh, aynı sürede içildiğinde iki farklı insanda iki farklı promil değeri oluşturur — kilo, boy, cinsiyet ve vücut kompozisyonu bu hacmi belirler.

Promilaj’ın kişisel bilgi istemesinin sebebi tam olarak bu. O bilgiler olmadan hesaplanabilecek tek şey “kaç gram alkol içtin” olurdu; promil ise ancak o alkolün ne kadar suya dağıldığı bilindiğinde tahmin edilebilir.

Su dolu iki saydam insan silueti yan yana: aynı damla, daha büyük hacimli olanda soluk biçimde dağılırken daha küçük hacimli olanda çok daha koyu bir bulut oluşturuyor. — Şekil 3 — Aynı miktarda alkol, dağıldığı vücut suyu hacmi büyüdükçe daha düşük bir promil değeri üretir.

Kaynakça

Bu metin ve görseller AI ile üretilmiş, site sahipleri tarafından derlenmiştir.